กระทรวงสาธารณสุขเปิดเผย รายงานถึงสถานการณ์โรคไตเรื้อรังของประเทศไทยพบว่า 70% ของประชากรส่วนใหญ่ไม่ทราบว่าตนเองเป็น จนกระทั่งเข้าสู่ระยะ 4 – 5 ซึ่งหมายถึงอาการรุนแรงแล้ว
รู้ไหมว่า โรคไต ผู้ป่วยมีอายุเฉลี่ยน้อยลง โดยมีอายุน้อยกว่า 60 ปี หมายความว่า โรคนี้ไม่ได้เกิดเฉพาะผู้สูงอายุอีกแล้ว แต่สามารถเกิดได้กับคนทุกวัย
โรคไตใครก็เป็นได้ เพราะโรคไตอาจเกิดจากไลฟ์สไตล์และการกินอยู่แบบผิดๆ เป็นสาเหตุหลักที่ทำให้คนไทยเสี่ยงโรคไตมากขึ้น โดยมี 9 พฤติกรรมทำร้ายไตที่เราควรลด ละ เลิก ดังนี้
ชอบกินอาหารรสจัด
รสจัด หมายถึง เค็มจัด หวานจัด เผ็ดจัด และมันจัด โดยอาหารรสจัดจะทำให้ไตทำงานหนัก จึงมีส่วนทำให้เป็นโรคไตได้ ซึ่งจากข้อมูลของเครือข่ายลดบริโภคเค็มพบว่า คนไทยกินเค็มมากว่ามาตรฐาน 2-3 เท่า โดยเฉพาะการกินนอกบ้าน อาหารตามสั่ง อาหารฟาสต์ฟู้ด อาหารปิ้งย่างที่มีการหมักเนื้อด้วยเกลือและผงชูรส จึงมีโอกาสได้รับโซเดียมมากกว่าปกติ รวมถึงการชอบจิ้มซอสซึ่งจะเพิ่มปริมาณโซเดียมมื้อนั้นเพิ่มขึ้น หากเราสามารถลดการกินอาหารเหล่านี้ได้ ร่างกายก็จะรับเกลือได้น้อยลงซึ่งเป็นผลดีต่อร่างกาย
ชอบกินอาหารสำเร็จรูปและหมักดอง
บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป ข้าวกล่องสำเร็จรูปแช่เย็น อาหารกระป๋อง ที่เรามักชอบใช้ประทังชีวิตยามหิวกลางดึกหรือช่วงปลายเดือน รวมไปถึงของกินเล่นอย่างแฮม แหนม หมูยอ ไส้กรอก ผักผลไม้ดองเค็ม อาหารเหล่านี้มักใส่โซเดียมมาสูงกว่าอาหารปรุงเอง ดังนั้น หากเราใช้ชีวิตวนเวียนกับอาหารเหล่านี้บ่อยๆ ร่างกายก็ยิ่งจะได้รับปริมาณโซเดียมมากขึ้นเรื่อยๆ
ดื่มน้ำไม่พอดีต่อร่างกาย
การดื่มน้ำน้อยเป็นสาเหตุของโรคหลายๆ โรค รวมถึงโรคไต เพราะไตทำหน้าที่กำจัดของเสียในร่างกาย และจำเป็นต้องใช้น้ำเป็นตัวสำคัญในระบบเพื่อนำไปสู่การพาของเสียออกนอกร่างกายในรูปปัสสาวะ แต่ถ้าหากดื่มน้ำมากไป ไตก็จะทำงานหนักเกินไป
โดยองค์การอนามัยโรคได้แนะนำการดื่มน้ำให้เหมาะสมในแต่ละวันตามน้ำหนักตัวต่อไปนี้
น้ำหนักตัว (กิโลกรัม) x 2.2 x 30 ÷ 2 = ปริมาณน้ำเป็นมิลลิลิตร
เช่น หนัก 60 กิโลกรัม ควรดื่มน้ำ 60 x 2.2 x 30 ÷ 2 = 1980 มิลลิลิตร คิดเป็นน้ำประมาณ 2 ลิตร
นอกจากน้ำหนักตัวแล้ว อาจจะต้องคำนึงถึงกิจกรรมอื่นๆ ของร่างกายด้วย เช่น การออกกำลังกาย สภาพอากาศ การทำงานกลางแจ้ง การกินอาหารที่มีน้ำเป็นส่วนประกอบ
เป็นโรคอ้วน น้ำหนักเกินมาตรฐานไปไกล
โรคอ้วนเป็นสาเหตุของการเกิดโรคไตได้หลายทาง เช่น โรคอ้วนเป็นสาเหตุสำคัญของการเกิดโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง ซึ่งเป็นสาเหตุต้นๆ ของการเป็นโรคไตเรื้อรัง
นอกจากนี้โรคอ้วนยังทำให้ไตเสื่อมเร็วขึ้น เนื่องจากผู้ป่วยโรคอ้วนจะมีอัตราการกรองของเสียในไตสูงกว่าคนทั่วไป เมื่อไตทำงานหนักเป็นเวลานานก็จะทำให้ไตเสื่อมเร็ว
ป่วยโรคเบาหวาน
การมีระดับน้ำตาลกลูโคสในเลือดสูงนานๆ จะทำให้เกิดอันตรายต่อหลอดเลือดในไต เมื่อหลอดเลือดถูกทำลายแล้วไตจะไม่สามารถทำงานได้เหมือนเดิม
ป่วยโรคความดันโลหิตสูง
เช่นเดียวกับโรคเบาหวาน หากปล่อยให้ความดันสูงบ่อยๆ โดยไม่รักษา ความดันสูงนี้จะส่งผลอันตรายต่อเส้นเลือดในไต ทำให้ไตเสื่อมเร็วเช่นกัน
ไม่ชอบออกกำลังกาย
การไม่ออกกำลังกายเลย หรือออกกำลังกายน้อยเกินไป นอกจากโรคไตแล้วยังเป็นสาเหตุของโรคอื่นๆ ด้วย เช่น โรคอ้วน เบาหวาน ไขมันพอกตับ ไขมันในเลือดสูง โรคหัวใจ
ทำงานหนักเกินไป เครียดจัดบ่อยๆ
ความเครียดและการทำงานหนักเป็นสาเหตุของโรคไตได้อย่างไร คำตอบคือ เมื่อร่างกายขาดการพักผ่อน นอนไม่พอ อวัยวะต่างๆ ภายในร่างกายก็จะไม่ได้รับการซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ รวมถึงไตก็จะไม่ได้รับการฟื้นฟู และอาจเสื่อมสภาพก่อนวัย
นอกจากนี้ความเครียดยังทำให้เราหายใจเอาออกซิเจนเข้าร่างกายได้น้อยกว่าปกติ อวัยวะภายในก็จะได้รับผลกระทบไปด้วย
ข้อมูลจากหนังสือ คู่มือป้องกันและดูแลผู้ป่วยโรคไต
ศ. นพ. ยิ่งยศ อวิหิงสานน์
อ. พญ. ปิยวรรณ กิตติสกุลนาม
