กินยา ห้ามกินร่วมกับอาหารอะไรบ้าง
กินยา ร่วมกับอาหารบางชนิด มีผลทำให้ยาตีกัน
รู้หรือไม่ อาหาร สมุนไพร และเครื่องดื่ม เช่น นม ชา กาแฟ หากกินเข้าไปพร้อมกับยาบางชนิดอาจส่งผลต่อการดูดซึมของยาที่กินได้ โดยมีผลทั้งในแง่การเพิ่มและลดประสิทธิภาพของตัวยา หรือที่เราเรียกกันว่า ยาตีกัน
แต่ไม่ต้องกังวลไป ชีวจิตออนไลน์ รวบรวมเหล่าอาหาร สมุนไพรที่ทุกคนต้องรู้มาแนะนำจ้า
- นม และผลิตภัณฑ์นม เนื่องจากนมมีปริมาณของแร่ธาตุแคลเซียม แมกนีเซียม และเคซีน (โปรตีนจากนม) จึงทำให้อาจจะลอการดูดซึมยาบางชนิดได้ โดยเฉพาะในกลุ่มของยาแอนติไบโอติก หรือยาปฏิชีวนะ ดังนั้นแนะนำให้ดื่มนมหลังจากกินยาประมาณ 2 ชั่วโมง
- ช็อกโกแลต มีสารสำคัญจำพวกไทรามีน มีฤทธิ์กระตุ้นความดันโลหิตให้เพิ่มขึ้น ดังนั้นคนที่กินยาความดันโลหิตสูงควรหลีกเลี่ยงเป็นที่สุด แถมดาร์กช็อกโกแลต ยังมีปริมาณสารคาเฟอีนสูง ทำให้ใจสั่น อาจมีผลกับกลุ่มอาการโรคไทรอยด์ และลดประสิทธิภาพของการกินยานอนหลับได้
- เกรปฟรุ๊ท ผลไม้ที่อาจไม่ค่อยนิยมในไทยมากนัก แต่ใช่ว่าจะไม่มีผลต่อยาเลยหากเรากินร่วมกับยาบางชนิด เพราะมันจะเข้าไปทำปฏิกริยาเมตาบอลิซึมกับยา ทำให้เพิ่มระดับยาในเลือดสูงขึ้น เช่น ยา Statins ยาลดระดับคอเลสเตอรอล และในบางกรณีเข้าไปลดระดับยาในเลือดได้เหมือนกัน เช่น กลุ่มยาแอนตี้ฮิสตามีน ยาแก้แพ้
- ชะเอม สมุนไพรที่ให้ความหวาน รสชชาติหวานเอียนติดลิ้น การแพทย์แผนไทยใช้ในการขับเสมหะ เจ็บคอ บำรุงกำลัง ปัจจุบันนำมาสกัดแล้วผสมในอาหารมากมายแทนน้ำตาลหรือสารให้ความหวาน ในฉลากจะระบุว่า Licorice หรือ Glycyrrhizin สารสำคัญในชะเอมนี้จะไปลดประสิทธิภาพของกลุ่มยากระตุ้นระบบภูมิคุ้มกัน ยา Digoxin ที่ใช้รักษาโรคหัวใจ เพราะอาจทำให้จังหวะการเต้นของหัวใจผิดปกติ หรือหัวใจวายได้ แถมผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงห้ามกินชะเอมด้วยนะ
- โสม สมุนไพรจีนมีฤทธิ์เป็นยารสร้อน เหมาะกับคนที่เลือดลมในร่างกายไม่ดี โดยที่โสมจะเข้าไปช่วยทำให้ระบบไหลเวียนเลือดดีขึ้น แต่จะมีผลต่อยากลุ่มการแข็งตัวของเลือด เช่น Warfarin Heparin เพราะอาจทำให้มีผลข้างคียง อาการนอนไม่หลับ อารมณ์หงุดหงิด ปวดศีรษะ วิตกกังวล สมาธิสั้นได้ แถมโสมยังมีฤทธิ์ลดะดับน้ำตาลในเลือดได้อีกด้วย การกินร่วมกับยาเบาหวานอาจทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดต่ำเกินไปได้
อาหารและยาที่ไม่ควรกินคู่กัน อาจส่งผลต่อการดูดซึมของยาที่กินได้ - แปะก๊วย เป็นสมุนไพรที่ช่วยเพิ่มการไหลเวียนเลือดของสมอง และช่วยเพิ่มระดับความจำได้ การกินแปะก๊วยในปริมาณสูงอาจส่งผลต่อการกินยารักษาโรคชักได้ โดยแปะก๊วยไปลดประสิทธิภาพของยา แถมยังมีผลข้างเคียงอื่นๆอีกในผู้ป่วยที่กินยาซึมเศร้า ยาแก้อักเสบ การแข็งตัวของเลือดได้ นอกจากนี้สารสำคัญในแปะก๊วย ทำให้ระดับความดันเลือดต่ำลง และถ้ากินคู่กับยาเบาหวานอาจทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดต่ำเกินไปเช่นกัน
- พริก มีสารสำคัญแคปไซซิน มีฤทธิ์แก้อาการปวดข้อ ปวดกล้ามเนื้อ ช่วยเร่งการเผาผลาญผลังงานในร่างกาย การกินพริกอาจทำให้เพิ่มการดูดซึมของยากลุ่ม ACE inhibitors ในผู้ป่วยโรคไตที่เป็นเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคหืด และกลุ่มของยาต้านอาการซึมเศร้า และส่งผลให้มีอาการข้างเคียงอาการไอร่วมด้วยได้
- กระเทียม หรือกาลิก มีปริมาณสารอัลลิซินสูง เป็นสารแอนติออกซิแดนท์ชั้นดีช่วยลดระดับไขมัน คอเลสเตอรอล ความดันโลหิตสูง และระดับน้ำตาลในเลือดได้ แต่ถ้าหากกินร่วมกับกลุ่มยาต้านการแข็งตัวของเลือด อาจทำให้ประสิทธิภาพของยาลดลงได้ รวมไปถึงการกินร่วมกับยารักษาความดันโลหิตสูง ยาเบาหวาน อาจทำให้ระดับอินซูลินต่ำลงจนเกินไป อาจทำให้วูบได้
- ขิง สมุนไพรรสร้อนมีฤทธิ์ต้านการอักเสบ ช่วยแก้อาการท้องอืด ท้องเฟ้อ และอาการปวดไมเกรน ในผู้ป่วยที่มีปัญหาการแข็งตัวของเลือด หากกินขิงมากเกินไปอาจส่งผลให้มีอาการเลือดออก หรือตกเลือดในระบบทางเดินอาหารได้ และยังไปกระตุ้นให้กระเพาะอาหารผลิตกรดเพิ่มขึ้น ส่งผลให้อาการท้องอืด ท้องเฟ้อลดลงนั่นเอง นอกจากนี้ขิงยังสามารถลดระดับความดันเลือดและระดับน้ำตาลในต่ำลงได้ ผู้ที่กินยาความดันโลหิตสูงและยาเบาหวานต้องระมัดระวัง
- อีฟนิ่ง พรีมโรส นิยมใช้รักษาอาการอักเสบ ปวดประจำเดือน โรคหืด และโรคผื่นแพ้ผิวหนัง แต่อย่างไรก็ตาม จำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องหลีกเลี่ยงการกิน โดยเฉพาะในกรณีที่กำลังกินยาในกลุ่มของโรคลมชัก และโรคจิตเภท เพราะอาจทำให้เกิดอาการข้างเคียงได้
รู้ก่อน ป้องกันได้ก่อน แต่ถ้าไม่แน่ใจ กินยา อย่างไรควรปรึกษาแพทย์และเภสัชกรใกล้บ้านนะครับ
อ่านเพิ่มเติม
10 อาหาร สมุนไพร ผักผลไม้ ควรเลี่ยงเมื่อกินยา
ข้อมูลอ้างอิง
1.Carol M. Bareuther . Dangerous Food-Drug Interactions. วารสาร Aging Well ,Vol. 1 No. 4
2.The National Consumers League and U.S. Food and Drug Administration. A void Food-Drug Interactions.
