อาหารฟังก์ชัน คืออะไร
อาหารฟังก์ชัน คือ อาหารที่ให้ประโยชน์ต่อสุขภาพ ทำหน้าที่มากกว่าที่กินกันทั่วไปในชีวิตประจำวัน โดยมีบทบาทลดความเสี่ยงโรคและช่วยให้มีสุขภาพดี ซึ่งอาหารฟังก์ชันเกิดครั้งแรกในประเทศญี่ปุ่น โดยรัฐบาลญี่ปุ่นอนุมัติในการผลิตและกำหนดให้เป็นอาหารที่ใช้เพื่อวัตถุประสงค์เฉพาะสำหรับสุขภาพ โดยองค์ประกอบหลักในอาหารที่เรากิน จะแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ ส่วนที่เป็นสารอาหารกับส่วนที่ไม่ใช่สารอาหาร
- สารอาหาร คือ โปรตีน ไขมัน คาร์โบไฮเดรต วิตามินและเกลือแร่
- ส่วนที่ไม่ใช่สารอาหาร คือ สารประกอบทางเคมีในอาหารที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ และให้ผลในการลดหรือป้องกันโรคได้ เช่น ผลไม้เบอร์รี่มีสารฟลาโวนอยด์ ช่วยต่อต้านอนุมูลอิสระในร่างกาย ชามีสารคาเทซิน ช่วยควบคุมระดับคอเลสตอรอลในเลือดได้ แครอทมีสารแคโรทีนอยด์ ต้านอนุมูลอิสระ เป็นต้น
ไม่ว่าจะเป็นสารอาหารหรือส่วนที่ไม่ใช่สารอาหาร ต่างก็มีความสำคัญที่ช่วยป้องกันและรักษาโรคต่างๆ ได้ เช่น โรคมะเร็ง โรคหัวใจ โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง เป็นต้น
ดังนั้น อาหารฟังก์ชันก็คืออาหารที่ให้ประโยชน์เพิ่มเติมจากสารอาหารที่เรากินทั่วไป โดยสมาคมนักกำหนดอาหารแห่งประเทศสหรัฐอเมริกา ได้พิจารณาว่า “ให้อาหารฟังก์ชันเป็นอาหารที่คงไว้ซึ่งส่วนประกอบเดิมตามธรรมชาติ หรืออาหารที่ได้มีการแต่งเติมสารอาหารให้มีปริมาณมากขึ้น เพื่อส่งเสริมสุขภาพ เมื่อบริโภคเป็นส่วนหนึ่งของอาหารในชีวิตประจำวัน และบริโภคในปริมาณที่เพียงพอต่อสุขภาพ”
แหล่งอาหารฟังก์ชัน
อาหารฟังก์ชันหากินได้ทั่วไป เพราะอาหารจากธรรมชาติก็มีคุณสมบัติเป็นอาหารฟังก์ชันอยู่แล้ว แต่การที่จะได้โประโยชน์นั้นขึ้นอยู่กับว่ากินได้อย่างเพียงพอต่อการออกฤทธิ์หรือไม่
ถั่วเหลือง
มีสารไอโซฟลาโวนส์ กรดโอเมก้า-3 โปรตีน วิตามินดีและอี ฟอสฟอรัส โพแทสเซียม ช่วยลดความเสี่ยงโรคหัวใจ ลดระดับไขมันไม่ดี ลดอาการวัยทอง
อัลมอนด์
มีกรดไขมันไม่อิ่มตัว โปรตีน ใยอาหาร วิตามินอีและแมกนีเซียม ช่วยลดระดับไขมันไม่ดีและคอเลสตอรอลในเลือด ลดความเสี่ยงโรคหัวใจ
ปลาแซลมอน
มีกรดโอเมก้า-3 โปรตีน วิตามินดีและอี ฟอสฟอรัส โพแทสเซียม ช่วยการทำงานของสมองและตา ช่วยลดความเสี่ยงโรคหัวใจ
กระเทียม
มีสารต้านอนุมูลอิสระ โพแทสเซียม ฟอสฟอรัส ช่วยลดความเสี่ยงโรคมะเร็ง ลดระดับคอเลสตอรอลรวม ลดความดันโลหิตสูง ป้องกันหวัด
มะเขือเทศ
มีไลโคปีน สารต้านอนุมูลอิสระ วิตามินเอและซี เบต้าแคโรทีน ฟอสฟอรัส โพแทสเซียม ช่วยลดความเสี่ยงโรคมะเร็งต่อมลูกหมาก ลดความเสี่ยงหัวใจวาย
บลูเบอร์รี่
มีสารต้านอนุมูลอิสระ โปรแอนโทไซยานิน ใยอาหาร ช่วยลดความเสี่ยงโรคมะเร็ง สุขภาพตาดีขึ้น ช่วยป้องกนการติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะ
บรอกโคลี
มีวิตามินเอ เค ซีและอี เบต้าแคโรทีน โพแทสเซียม โฟเลต ใยอาหาร ช่วยลดระดับไขมันไม่ดีในเลือด ลดความเสี่ยงโรคมะเร็ง ป้องกันระบบภูมิคุ้มกัน
ชา
มีวิตามินซี แทนนิน คาเทซิน ฟลาโวนอยด์ ทีฟลาวิน โดยชาดำลดความเสี่ยงโรคหัวใจและมะเร็งบางชนิดได้ และชาเขียวช่วยลดความเสี่ยงโรคหัวใจ เพิ่มระบบภูมิคุ้มกัน
ประโยชน์อาหารฟังก์ชัน
ข้อมูลการวิจัยทางโภชนาการแสดงให้เห็นว่า การกินอาหารฟังก์ชันอย่างสม่ำเสมอช่วยส่งเสริมสุขภาพและลดความเสี่ยงจากโรคเรื้อรังต่างๆ ได้ดี ทั้งนี้เพราะอาหารฟังก์ชันมีองค์ประกอบของสารธรรมชาติที่แตกต่างกันไป และมีฤทธิ์ช่วยป้องกันโรคได้ โดยอาหารฟังก์ชันอาจจะอยู่ในรูปธรรมชาติหรือแปรรูปเพื่อให้สะดวกต่อการกินในยุคที่ทุกคนเร่งรีบ ซึ่งหากจะซื้ออาหารฟังก์ชันในรูปแบบอาหารเสริมจะต้องพิจารณาถึงความปลอดภัยและน่าเชื่อถือได้ด้วย สิ่งสำคัญคือ ต้องได้รับการยืนยันถึงคุณประโยชน์ด้วยวิธีการวิจัยทางวิทยาศาสตร์และการทดลองทางคลินิก หากได้รับข้อมูลทางโทรทัศน์ วิทยุ อินเตอร์เน็ท ก็ต้องมั่นใจได้ว่าแหล่งที่มาน่าเชื่อถือได้ ไม่ใช่ข้อมูลเพื่อการโฆษณาเพียงอย่างเดียว
สิ่งสำคัญคือต้องกินอาหารให้ครบ 5 หมู่ควบคู่กันไป ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ทำจิตใจให้แจ่มใส พักผ่อนให้เพียงพอเพื่อสุขภาพที่ดีอย่างยั่งยืน
ข้อมูลจากหนังสือ กินป้องกันโรค เขียนโดย ศัลยา คงสมบูรณ์เวช
