ลมพิษ ดูแลตัวอย่างไรดี พร้อมสูตรสมุนไพร ทำได้ หายคัน

ลมพิษ เป็นโรคที่ผิวหนังมีลักษณะเป็นผื่นแดง นูน ไม่มีขุย มีขนาดแตกต่างกันแล้วแต่อาการของแต่ละบุคคล ผื่นคันเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและกระจายตามร่างกาย แขน ขา และใบหน้า ซึ่งผื่นคันที่ขึ้นตามร่างกายนั้นจะคงอยู่ไม่นาน โดยมากจะไม่เกิน 24 ชั่วโมง ผื่นแดงก็จะราบไปโดยไม่มีร่องรอย แต่ผื่นคันก็สามารถขึ้นตามร่างกายที่อื่นได้เรื่อย ๆ โดยภาควิชาตจวิทยา คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล กล่าวว่าผู้ป่วยบางรายอาจจะมีริมฝีปากบวม (Angioedema) บางรายก็อาจมีอาการปวดท้อง แน่นจมูก คอ หายใจไม่สะดวก บางรายก็มีอาการรุนแรง เช่น หอบหืด เป็นลมจากความดันโลหิตต่ำ และบางรายอาจรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิตได้ หากไม่ได้เข้ารับการรักษาอย่างเร่งด่วน

จากการศึกษาพบว่า ในผู้ใหญ่ประมาณ 25% จะเคยมีอาการของลมพิษอย่างน้อย 1 ครั้งในชีวิต แต่จะมีเพียงประมาณ 3% เท่านั้นที่เป็นลมพิษชนิดเรื้อรัง และประมาณ 35% ของลมพิษมักมีสาเหตุมาจากสาเหตุทางกายภาพ ส่วนการศึกษาของนักศึกษาแพทย์โรงพยาบาลศิริราชจำนวน 428 คน พบว่า 51.6% เคยเป็นลมพิษมาก่อน, 19.6% เคยเป็นแองจิโออีดีมา (Angioedema) และพบร่วมกันใน 13.6% และในกลุ่มที่เป็นลมพิษจะแบ่งเป็นลมพิษชนิดเฉียบพลัน 93.2% และลมพิษเรื้อรัง 5.4% ส่วนข้อมูลจากผู้ป่วยนอกหน่วยตรวจผิวหนังโรงพยาบาลรามาธิบดี เมื่อปี พ.ศ.2550 ที่มีจำนวนผู้ป่วยทั้งหมด 71,053 คน ในจำนวนนี้ได้รับการวินิจฉัยว่า เป็นลมพิษ 2,104 คน หรือคิดเป็น 2.96%

ลมพิษ สามารถแบ่งออกได้เป็น 2 กลุ่ม คือ

ลมพิษเฉียบพลัน มีลักษณะผื่นลมพิษเป็นมาไม่เกิน 6 สัปดาห์ สาเหตุส่วนใหญ่มัก ได้แก่ อาหาร ยา หรือการติดเชื้อ
ลมพิษเรื้อรัง มีลักษณะผื่นลมพิษเป็น ๆ หาย ๆ ต่อเนื่องกันเกิน 6 สัปดาห์ขึ้นไป เกิดจากสาเหตุหลายอย่าง เช่น ระบบภูมิคุ้มกัน การปฏิกิริยาของผิวหนังกับสภาพอากาศ เป็นต้น

สาเหตุการเกิดลมพิษ

สาเหตุส่วนใหญ่ของลมพิษจะเกิดจากอาการแพ้ มีสิ่งกระตุ้นที่ทำให้เกิดลมพิษ บางอาจเกิดขึ้นเมื่อระบบภูมิคุ้มกันร่างกายทำลายตัวเอง และในบางรายพบว่าการเป็นลมพิษอาจเป็นสัญญาณของปัญหาทางสุขภาพ เช่น โรคไทรอยด์ หรือลูปัส (Lupus) หรือโรคแพ้ภูมิตัวเอง ที่รู้จักกันว่า โรคพุ่มพวง โดยสาเหตุหลัก ๆ ของการเกิดลมพิษ มีดังนี้

อาหาร เช่น อาหารทะเล สารกันบูด สีผสมอาหารบางชนิด
ยา ปฏิกิริยาการแพ้ยาบางชนิดอาจทำให้เกิดผื่นลมพิษ เช่น ยาแก้แพ้บางชนิด
การติดเชื้อ การติดเชื้อไวรัส แบคทีเรีย เชื้อรา หรือมีพยาธิ
โรคระบบต่อมไร้ท่อ เช่น โรคต่อมไทรอย์
อิทธิพลทางกายภาพ หรือผลจากปฏิกิริยาของผิวหนังที่ตอบสนองผิดปกติต่อความร้อน ความเย็น แสงแดด การออกกำลังกาย เป็นต้น
การแพ้สารที่สัมผัส เช่น การแพ้ยา ขนสัตว์ พืช หรืออาหารบางชนิด
มะเร็ง เช่น มะเร็งต่อมน้ำเหลือง หรือระบบอื่น ๆ ของร่างกาย

ทั้งนี้ผู้ป่วยลมพิษจึงควรไปพบแพทย์ เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แน่ชัด ซึ่งหากพบสาเหตุที่ก่อให้เกิดลมพิษและหลีกเลี่ยงหรือรักษาสาเหตุได้ จะทำให้โรคลมพิษสงบลงหรือหายขาดได้

รักษาอย่างไร

ลมพิษ ถือได้ว่าเป็นโรคเงียบที่ร้ายแรงอาจถึงขั้นเสียชีวิตได้ ถ้าไม่ได้เข้ารับการรักษา เราได้รวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับวิธีการรักษาอาการลมพิษไว้เบื้องต้น ดังนี้ (แต่ทางที่ดีที่สุด แนะนำให้ปรึกษาแพทย์เพื่อรับการรักษาที่ถูกที่ควร)

พยายามหาสาเหตุที่ทำให้เกิดลมพิษ และควรหลีกเลี่ยง เช่น ถ้าแพ้ยาหรืออาหารชนิดใดชนิดหนึ่ง ก็ให้หยุดยาหรือเลิกกินอาหารชนิดนั้น ๆ
การให้ยาแก้แพ้ (Antihistamine) ซึ่งก็มีอยู่ด้วยกันหลายชนิด หลายกลุ่ม มีทั้งออกฤทธิ์สั้นและออกฤทธิ์ยาว ทั้งแบบกินแล้วง่วงและไม่ง่วงนอน การที่จะใช้ยาตัวใดขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์ และการตอบสนองของผู้ป่วย เพราะจะมีการตอบสนองต่อยาแตกต่างกันไป บางรายใช้ยาเพียงตัวเดียวก็ได้ผลดี แต่บางรายแพทย์อาจต้องเปลี่ยนไปใช้ยาแก้แพ้ในกลุ่มอื่นหรือใช้ยาหลายตัวร่วมกันเพื่อควบคุมอาการ
รับประทานยาตามที่แพทย์สั่ง อย่าให้ขาดยาและควรพกยาติดตัวไว้เสมอ เมื่อเกิดอาการจะได้ใช้ได้ทันที
ไม่แกะหรือเกาที่ผิวหนัง เนื่องจากอาจจะทำให้ผิวหนังอักเสบได้ ให้ใช้วิธีการลูบแขนแทน
เมื่อมีอาการคันอาจใช้คาลาไมน์โลชั่น ทาบริเวณที่เป็นผื่นลมพิษ เพื่อช่วยลดอาการคัน (แต่ยานี้ไม่ได้ช่วยทำให้ผื่นหาย) นอกจากนั้นสามารถใช้วิธีประคบด้วยน้ำเย็น แต่ห้ามใช้ในลมพิษที่เกิดจากความเย็น เพราะจะทำให้เกิดอาการแพ้เพิ่มขึ้นได้

สมุนไพร ก็รักษาลมพิษได้

สูตรที่ 1 ใช้ใบพลู ตำใบพลูให้ละเอียด ผสกับเหล้าขาว ใช้ทาบริเวณที่เป็นลมพิษ
สูตรที่ 2 หัวข่าแก่ นำมาตำให้ละเอียด ผสมเหล้าขาวแล้วทาบริเวณที่เป็นลมพิษ
สูตรที่ 3 ใบเสลดพังพอน ตำใบหรือต้น ผสมเหล้าขาว แล้วใช้ทาบริเวณที่เป็นลมพิษ

ข้อมูลเพิ่มเติมจาก :