ล้างมือบ่อยจนแห้งแตก! วิธีดูแลมือ ให้สวย ปลอดภัย พร้อมสู้ COVID-19

ช่วงที่โควิด-19 (Covid-19) ระบาด หลายคนต้องเจอกับปัญหาผิวมือ และนิ้ว แตกแห้ง ไม่สวยงาม จนหลาย ๆ คนรู้สึกกังวลไปตาม ๆ กันว่า มือของเราจะกลับมาสวยเหมือนเดิมได้ไหมนะ? เนื่องจากพวกเรามีความจำเป็นต้องล้างมือบ่อยขึ้น และใช้แอลกอฮอล์ 70 เปอร์เซ็นต์แทบจะตลอดเวลา แถมคำแนะนำก็ให้ใช้สบู่ล้างด้วย เพราะไวรัสไม่ชอบด่าง ทำให้มือคู่งานของเรายิ่งแห้งลงเรื่อย ๆ วันนี้สมาคมแพทย์ผิวหนังแห่งประเทศไทย จึงมีคำแนะนำดีๆ และ วิธีดูแลมือ ของเราให้สวย สุขภาพดี มาฝากทุกคนกันค่ะ

ล้างมืออย่างไรให้ปลอดภัยจากไวรัส

กรมอนามัย แนะนำวิธีการล้างมือให้ถูกวิธี ร่วมกับการใส่หน้ากากอนามัย และมีระยะห่างระหว่างบุคคล โดยเฉพาะเรื่องของ Social Distancing เป็นวิธีที่ป้องกันการแพร่กระจายไวรัสได้ดีที่สุด แต่การล้างมือถ้าแค่ผ่านน้ำ เอามือถูสบู่แบบปกติไม่เพียงพอที่จะฆ่าเชื้อได้ การล้างมือควรหัดให้เป็นนิสัย มี 7 ขั้นตอน คือ

ฝ่ามือถูฝ่ามือ
ฝ่ามือถูหลังมือ และซอกนิ้ว
ฝ่ามือถูฝ่ามือและนิ้วถูซอกนิ้ว
หลังนิ้วถูฝ่ามือ
ถูนิ้วหัวแม่มือโดยรอบด้วยฝ่ามือ
ปลายนิ้วมือถูขวางฝ่ามือ
ถูรอบข้อมือ

ใช้สารล้างชำระล้าง ไม่ว่าจะเป็นสบู่ธรรมดาหรือสบู่ฆ่าเชื้อ ก็ได้ ไม่จำเป็นต้องเป็นน้ำอุ่น น้ำอุณหภูมิปกติก็ได้ แต่ต้องใช้เวลานานพอที่จะฆ่าเชื้อทัน คือ 20 วินาที ถ้าไม่ได้จับเวลาให้ร้องเพลงแฮปปี้เบิร์ดเดย์ หรือ เพลงช้างไปด้วย 2 รอบ หลังล้างมือควรเช็ดให้แห้งด้วยกระดาษ หรือผ้าส่วนตัวไม่ควรใช้ร่วมกับผู้อื่น

แอลกอฮอล์ มีประโยชน์จริงหรือไม่

ในสภาวะที่เราไม่สามารถล้างมือถูสบู่ได้ เราสามารถใช้แอลกอฮอล์ 70 เปอร์เซ็นต์ เคลือบมือได้ การใช้ “เจลล้างมือแอลกอฮอล์” ที่ถูกต้องจริง ๆ สามารถใช้บ่อยครั้งได้เท่าที่ต้องการ เหมือนกับการล้างมือด้วยสบู่และน้ำ ในการใช้เจลล้างมือแอลกอฮอล์ให้ได้ผลดีมีประสิทธิภาพนั้น ต้องทำตามนี้

ใช้จำนวนไม่น้อยเกินไป ประมาณ 3-5 ซีซี
กดแอลกอฮอล์ลงบนฝ่ามือแล้วถูให้ทั่วทั้งฝ่ามือ หลังมือ และข้อมือให้ชุ่ม เหมือน 7 ขั้นตอนของการล้างมือ
ปล่อยให้มือแห้งไปตามอากาศเอง โดยห้ามเช็ดเจลออกเด็ดขาด ระยะเวลาในการใช้เจลควรอยู่ที่ 15-20 วินาที
แอลกอฮอล์ต้องอย่างน้อย 70 เปอร์เซ็นต์ ถึงจะฆ่าเชื้อได้
ไม่ควรใช้แอลกอฮอล์ที่มีเปอร์เซ็นต์สูงมากเกินไป เนื่องจากแอลกอฮอล์ระเหยได้เร็ว ทำให้เวลาฆ่าเชื้อไม่พอและระคายเคืองต่อผิวหนัง

ทำอย่างไรไม่ให้มือแห้ง แตก และกันไวรัสได้

ปัญหาในการล้างมือบ่อย และทาแอลกอฮอล์ คือ การที่มือแห้ง เกิดการระคายเคือง เนื่องจากเวลาแอลกอฮอล์ระเหย จะพาเอาน้ำในเซลล์ที่ฝ่ามือไปด้วย ดังนั้นหลังล้างมือหรือใช้แอลกอฮอล์เจล ควรทาสารให้ความชุ่มชื้น เช่น ว่านหางจระเข้ กลีเซอรีน วิตามินอี การใช้สารให้ความชุ่มชื้นสามารถใช้ใช้หลังล้างมือได้ทันที แต่ถ้าใช้หลังแอลกอฮอล์เจล ต้องรอให้เจลแห้งดีก่อนถึงจะทา หรือเลือกทาคนละเวลากันก็ได้

ถ้าแพ้แอลกอฮอล์ทำอย่างไร

คนที่แพ้แอลกอฮอล์อาจจะพบได้ไม่บ่อย แต่อาจจะเป็นไปได้ที่สัมผัสแล้วมีผื่นคันที่มือ ถ้าหากเป็นผู้โชคร้ายที่ไม่สามารถใช้แอลกอฮอล์จริง ๆ การล้างมือบ่อย ๆ หรือใส่ถุงมือ แล้วเปลี่ยนบ่อย ๆ ก็เป็นอีกทางเลือกหนึ่ง

ระหว่างล้างมือกับการใช้เจลล้างมือแอลกอฮอล์ อย่างไหนดีกว่ากัน ?

โดยปกติแล้ว หากทำอย่างถูกวิธี ทั้งการล้างมือด้วยสบู่และการใช้เจลล้างมือแอลกอฮอล์ต่างก็สามารถกำจัดเชื้อโรคและจุลินทรีย์ต่าง ๆ ได้ น้ำยาหรือเจลล้างมือแอลกอฮอล์ให้ความสะดวก เมื่อต้องอยู่นอกบ้าน แต่ก็มีราคาสูงหรืออาจจะหายากในสถานการณ์ฉุกเฉิน

นอกจากนี้เจลล้างมือแอลกอฮอล์นั้น สามารถฆ่าไวรัสโคโรน่าสายพันธุ์ใหม่ 2019 ได้ แต่ไม่สามารถฆ่าเชื้อแบคทีเรียและเชื้อไวรัสสายพันธุ์อื่น ๆ อย่างโนโรไวรัส (Norovirus) และไวรัสโรต้า (Rotavirus)ได้ ไม่ว่าจะมีภาวะโควิด-19 ระบาดหรือไม่ การฝึกนิสัยการล้างมือใช้เจลล้างมือแอลกอฮอล์อย่างถูกต้อง ให้เป็นนิสัยเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่งเพราะสามารถกันโรคระบาดอื่น ๆ ทั้งทางเดินหายใจ โรคทางเดินอาหาร โรคตาแดงและโรคผิวหนังได้

อย่าลืม หยุดอยู่บ้าน Work From Home ล้างมือ กินร้อน ช้อนตัวเอง สวมหน้ากากอนามัย เว้นระยะห่างทางสังคม ช่วยให้พวกเราผ่าวิกฤตนี้ไปด้วยกันได้ค่ะ

ขอขอบคุณข้อมูลดีๆ จาก ผศ.พญ.สุวิรากร ธรรมศักดิ์ ประธานฝ่ายกิจกรรมสังคมสมาคมแพทย์ผิวหนังแห่งประเทศไทย